Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri ve Tedavi

Borderline kişilik bozukluğu nedir? sorusuna bu yazımızda cevap verdik. Ayrıca borderline kişilik bozukluğu belirtileri hakkında da detaylı bilgilere yer verdik.

Borderline Kişilik Bozukluğu
Borderline Kişilik Bozukluğu


Borderline kişilik bozukluğu, kişinin duygularını kavrama ve yönetme zorluğu çekmesiyle ortaya çıkan mental bir bozukluktur. Kendine zarar verme, duygu durumu değişiklikleri ve davranış değişiklikleri sık sık görülür.


Bu semptomlar kişide beklenmeyen ani davranışlara, aile bireyleri, arkadaşlar ve tanıdıklarla olan ilişkilerde bozulmalara sebep olabilir.


Dünya nüfusunun %1’den fazlasında borderline kişilik bozukluğu olduğu tahmin edilirken, erkek ve kadın arasındaki dağılımının hemen hemen eşit olduğu düşünülüyor. Fakat uzmanlar, bazı durumlarda borderline kişilik bozukluğunun travma sonrası stres bozukluğu ve depresyonla karıştırılabildiği konusunda uyarıyor.


Borderline Kişilik Bozukluğu ile Bipolar Kişilik Bozukluğu Farkları


Borderline Kişilik Bozukluğu Belirtileri


Borderline kişilik bozukluğu herkeste farklı şiddetlerdeki farklı semptomlarla kendisini gösterir. Fakat, bireyde borderline kişilik bozukluğu olduğunu belirten bazı semptomlar vardır. Bu semptomlar;


  • Kendine zarar vermeye yönelik davranışlar

  • Aile, arkadaş ve sosyal çevresiyle gergin de kopuk ilişkiler

  • Terk edilme duygusundan kaçmak için çevresinden uzaklaşma ya da ilişkilerinde aceleci olma

  • Yüksek hızda araba sürme, çok para harcama, yeme içmede aşırıya kaçma gibi dürtüsel davranışlar gösterme

  • Gitmek bilmeyen boşluk hissi

  • Güven problemi ve insan ilişkilerinde irrasyonel korkular

  • Ani öfke ve bu öfkenin kontrolünde zorlanma

  • Ani ve derin duygu değişimleri

  • İntihar düşünceleri


Eğer borderline kişilik bozukluğunuz varsa, bu semptomların tamamı ya da bazılarını değişik şiddetlerde yaşamanız gayet olasıdır. Bazı olaylar semptomları daha şiddetli seyredecek şekilde tetikleyebilir.


Borderline kişilik bozukluğunun pek çok semptomu, travma sonrası stres bozukluğu ya da depresyon gibi mental bozukluklarla örtüşebilir. Bu durumda yapılması gereken bir uzmana başvurup, doğru tanılamayla tedaviye başlamaktır.


Depresyon Nedir? Bilinmesi Gereken Her Şey


Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Olur?


Borderline kişilik bozukluğu oluşumunu etkileyen pek çok faktör vardır. Tam olarak nedeni bilinmese de;


  • Genetik faktörler

  • Çevresel faktörler

  • Beyin kimyasında meydana gelen yapısal değişimler

Temel sebepler olarak görülür.




Genetik Faktörler


Araştırmalar gösteriyor ki, aile bireylerinden birinde borderline kişilik bozukluğu görülmesi, diğer bireylerde de görülmesi ihtimalini 5 kata kadar artırıyor. Fakat, bilim insanları bu bozukluğa sebep olan geni henüz tespit edebilmiş değil.


Ruminasyon Nedir? ve Nasıl Durdurulur?


Çevresel Faktörler



Çevresel faktörler borderline kişilik bozukluğu gelişimini tetikleyebilir. Özellikle çocuk yaşlarda karşılaşılan aile içi travmaların bu riski artırdığı gözlenmiştir. Yüksek stresli ortamlarda bulunmak, şiddet görmek, cinsel saldırıya maruz kalmak, zorbalığa maruz kalmak ve bunun gibi diğer stres faktörleri, özellikle genç yaşlarda borderline kişilik bozukluğu gelişimi riskini artırıyor.


Beyin Fonksiyonlarında Yapısal Değişimler


Beyin fonksiyonları veya yapısında meydana gelen değişimlerin zaman içerisinde borderline kişilik bozukluğu oluşumuna neden olabileceği yapılan araştırmalar sonucunda saptanmıştır. Bu değişimler, anlık hareket etme ve duygularını kontrol etme yetilerine zarar verebilir.


Kimler Borderline Kişilik Bozukluğu Kimlerde Olur?


  • Aile fertlerinde borderline kişilik bozukluğu görülmesi

  • Duygusal, cinsel ya da fiziksel şiddete maruz kalmak, zorbalıkla mücadele etmek, duygusal ve sosyal bağlanma problemleri yaşamak ve diğer çeşitli travmalara maruz kalmak


Bireyin borderline kişilik bozukluğu gelişimi için risk altında olduğunu belirten faktörlerdir.


Borderline Kişilik Bozukluğu Teşhisi


Borderline kişilik bozukluğu olan bireylere her zaman doğru tanı konmayabilir. Örneğin, tanı konmuş bireylerin 4’te 3’ü kadın olduğundan, zaman zaman erkeklerde yanlış teşhis konduğu bazı medikal çevrelerce tahmin edilmektedir.


Borderline kişilik bozukluğu tanısını psikolog veya psikiyatrlar koyar. Gözlemlediğiniz semptomlar sonucu herhangi bir psikolog ya da psikiyatra başvurmanız sonucu ise genellikle şu adımlar izlenir;


  • Gösterilen semptomlar, akıl sağlığı ve duygusal sağlık konuları özelinde bir görüşme gerçekleştirilir.

  • Ailenizin tıbbi geçmişi ve geçmişte yaşadıkları akıl sağlığı problemleri irdelenir.


Kaygı bozukluğu ve depresyon gibi akıl sağlığını ve duygusal sağlığı olumsuz etkileyebilecek durumlarla benzer semptomlar gösterdiğinden, borderline kişilik bozukluğu tanısını koymak oldukça zordur.


Ayrıca, gösterilen şiddetli kaygı bozukluğu ya da depresyon belirtileri, borderline kişilik bozukluğu belirtilerinin önüne geçebilir. Bu durumda kişiye yanlış tanı konabilir.


Otofobi Nedir? Belirtileri, Teşhis ve Tedavi


Borderline Kişilik Bozukluğu Tedavisi


Akıl sağlığı profesyonelleri, borderline kişilik bozukluğunun seyrine ve durumuna göre psikoterapi, ilaç tedavisi ya da hastaneye yatış yöntemlerini kullanıyorlar.


Psikoterapi


Borderline kişilik bozukluğu vakalarında en sık kullanılan tedavi yöntemidir. Hekiminiz aşağıdaki tekniklerden herhangi birini kullanabilir.


Bilişsel Davranış Terapileri: Sağlıksız düşüncelerin, inanışların ve gerçek dışı varsayımların tespiti ve değiştirilmesi için uygulanır. Güvensiz, öfkeli, gergin ve intihara meyilli duygu durumlarında nasıl davranması gerektiği konularına odaklanır.


Diyalektik Davranış Terapileri: İnançların ve davranışların farkına varma ve kabullenme çalışmalarıdır. Başkalarının davranışlarına karşı empati ile daha dengeli karşılık verme konusunda da bireylere yardımcı olur.


Şema Terapi: Bireyin kendisini, çevresini ve dünyayı daha pozitif bir bakış açısıyla değerlendirmesini hedefler.


İlaç Tedavisi


İlaç tedavisi Borderline kişilik bozukluğuna bir çözüm sunmaz, fakat semptomların hafifletilmesi için kullanılabilir. Hekiminiz, ani duygu durum değişimi ve depresyon belirtileri için ilaç tedavisine başvurabilir.


  • Depresyon tedavisi için antidepresanlar

  • Agresif belirtiler için antipsikoz ilaçlar

  • Kaygı bozukluğu için antianksiyete ilaçları kullanılabilir.


Herhangi bir yan etki görülmesi ya da beklenen faydaların sağlanamaması durumunda hekimle tekrar görüşerek ilaç tedavisinin yeniden yapılandırılması gerekir.


Hastaneye Yatış


Eğer semptomlar ağır seyrediyorsa, müdahale etmek ve durumu anlık olarak takip edebilmek adına geçici süreyle hastane yatışı tavsiye edilebilir. Bazı bireylerin bu yönteme karşı isteksiz olduğu ve utandığı bilinse de borderline kişilik bozukluğunun kontrol altına alınabilmesi için hastane yatışlı tedaviler gerekli olabilir.


Aile Terapileri


Aile bireylerinin de terapilere dahil edilmesi, durumun daha iyi anlaşılması ve borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin gerekli durumlarda aile bireylerinden daha etkili yardım almasını sağlayabilir. Bu nedenle, uzun vadede aile terapileri oldukça faydalıdır.


Agorafobi Nedir? Belirtileri Nelerdir? Teşhis ve Tedavi


Borderline Kişilik Bozukluğunun Muhtemel Komplikasyonları


Borderline kişilik bozukluğu bireylerde;



  • Depresyon

  • Kaygı bozukluğu

  • Yeme içme bozukluğu

  • Bipolar bozukluk

  • Madde kullanımı


Sorunlarına sebebiyet verebilir. Ayrıca;


  • İş problemleri

  • İlişki problemleri

  • Şiddet içeren ilişkilerde bulunma

  • Fiziksel tartışmalara girme, zarar görme

  • İntihara meyletme

  • Trafik kazalarına karışma

Bipolar 1 ve 2 Bozukluk Arasındaki Farklar Nelerdir?


Gibi problemlerin de altında yatan sebep olarak zaman zaman ortaya çıkmaktadır. Borderline kişilik bozukluğu bireylerin sağlıklı ve mutlu bir yaşam süremeyeceği anlamına gelmez. Sevgi dolu bir çevrede, uygun terapi ve tedavilerin uygulandığı durumlarda kişilerin semptomlarının oldukça hafiflediği ve günlük hayatına herhangi bir etkisinin kalmadığı görülebilir. Atılabilecek en önemli adım, doğru yardıma ulaşmak ve tedavi planına sadık kalmaktır.


Kaynaklar