top of page

Bipolar Bozukluk ve Otizm Birlikte Olabilir mi?

Bu yazımızda bipolar bozukluk ve otizm birlikte olabilir mi? sorusuna cevap verdik.


Bipolar Bozukluk ve Otizm
Bipolar Bozukluk ve Otizm

Bipolar bozukluk (manik-depresif hastalık, ikiuçlu duygudurum bozukluğu) sık sık rastlanan bir duygudurum bozukluğudur. Kişi kendisini çok iyi, enerjik hissederken, bir süre sonra kendisini depresif, içine kapanık bir ruh halinde hissedebilir. Bu durum ve döngüler günlerce, haftalarca, hatta aylarca gerçekleşebilir. Otizm spektrum bozukluğu (OSB), iletişim, konuşma, sosyal beceriler ve davranış ile ilgili birtakım zorlukları içeren çeşitli belirtilere neden olur. "Spektrum" ise otistik bireyler arasında çok çeşitli kabiliyetler bulunabileceğini bildirir. Her bireyin bulgu ve belirtileri farklıdır.



Otistik bireyler ile bipolar bozukluğu bulunan bireyler arasında birkaç kesişen nokta bulumaktadır. Bu duruma ek olarak, otistik ve bipolar bozukluğu bulunan bireylerin tam sayısı bilinmemektedir.


Bunun sebebi ise bipolar bozukluk ve otizmin, davranış ve semptomlar açısından birkaç ortak noktası bulunmasıdır. Bazı otistik bireylere semptomları otistik davranışlar olsa da sehven bipolar tanısı konulabilir.


Bipolar bozukluğunun asıl semptomlarını öğrenmek için bu yazıyı okumaya devam edin. Bu, sizin, bir yakınınızın veya sevdiğiniz birinin, yaşadığı yahut karşılaştığı durumun bipolar bozukluk olup olmadığını anlamanıza yardımcı olabilir.


Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun Yaygın Belirtileri


Konulan tanı kesin olmayabilir. Ancak bu konuda uzman bir psikiyatrist ile görüşerek, hem bipolar bozukluğunuz hem de otizminizin olup olmadığını belirlemeye yönelik semptomlarınız üzerinde çalışmalar yapabilirsiniz.

Araştırmalar ne diyor?


Otistik bireylerin bipolar bozukluğun bulgu ve belirtilerini göstermesi daha yüksek bir ihtimaldir. Otistik bireylerin halk geneline göre bipolar bozukluk teşhisi konma olasılıkları daha yüksektir. Buna ek olarak, kaç kişinin her iki rahatsızlıkta olduğunu ve bunun nedenini belirlemek oldukça zordur.


2008 yılında yapılan bir araştırmaya göre, otistik çocukların %27’si bipolar bozukluk semptomlarını gösterdiği bildirildi. Fakat diğer tahminlere göre ise, asıl sayının çok daha düşük olabileceği bildirildi.


2020 yılında yapılan geniş kapsamlı bir araştırmada ise, otistik bireylerin duygudurum bozukluk oranlarına bakıldı. Araştırmaya katılan bireyler 17 ila 43 yaş aralığındaydı. Bu araştırmanın sonucunda ise otistik bireylerin klinik olarak bipolar bozukluk tanısı koyma olasılığının, otistik olmayan bireylere göre 9,34 kat daha fazla olduğu bildirildi.


Araştırmacılar, bipolar bozukluğunun genlerle bağlantılı bir rahatsızlık olabileceğini biliyorlar. Aile üyeleriniz arasında (yakın derece) bipolar bozukluk veya depresyon tanısı olan birileri var ise sizin de bu durumu geliştirme olasılığınız daha yüksektir. Bu durum otizm spektrum bozukluğu için de geçerlidir. Belirli bazı genetik hatalar otizmi geliştirme olasılığını arttırmaktadır.


Araştırmacılar bipolar bozukluğuna neden olabilecek bazı genleri belirlediler. Bu genlerin birçoğu otizmle bağlantılı olabilir. Yapılan bu araştırma bir ön araştırma olsa da uzmanlar bu araştırmanın bazı bireylerin hem bipolar bozukluk hem de otizm geliştirdiğini anlamalarına yardımcı olabileceğini bildirdi.

Semptomları nasıl kıyaslayabiliriz?


Bipolar bozukluğun semptomları ikiye ayrılmaktadır. Bu durum bulunduğunuz ruh haline göre belirlenir.



Uyku bozuklukları, dikkat bozukluğu (kolayca dağılması), yüksek enerji, heyecan (ajitasyon), alışılmışın dışında bir mutluluk, uyumluluk, iyimserlik, abartılı ve şişkin bir benlik algısı manik döneminin semptomları arasında yer almaktadır.

Hareket etmede zorluk, depresif, üzgün, umutsuz hissetme, yüksek moral bozukluğu, günlük faaliyetlere ilgi kaybı, iştahsızlık, iştahta ani değişiklikler, aşırı kilo kaybı veya aşırı kilo alımı, yorgunluk, bitkinlik, enerji kaybı, sık uyku, odaklanamama, konsantrasyon bozukluğu ise depresif döneminin semptomları arasında yer almaktadır.

Otistik semptomlarının şiddeti ise bir bireyden diğer bir bireye farklılık göstermektedir. Sosyal beceri ve iletişimde zorluk, rahatsız etmesi kolay olmayan belirli ve tekrarlanabilen davranışlarda bulunmak, kolayca değiştirilemeyen çok özel uygulamaları göstermek ise otizmin semptomları arasında yer almaktadır.


Uyku Bozukluğu Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri


Otistik bir bireyde mani nasıl anlaşılır?


Sizin, bir yakınınızın veya sevdiğiniz birinin hem otizm hem de bipolar bozukluğu olduğunu düşünüyorsanız, koşulların aynı anda nasıl ortaya çıktığını bir gözlemleyip anlamak gerekmektedir. Otizm ve bipolar bozukluk komorbid (eştanı) semptomları bir durumun kendiliğinden ortaya çıkması durumunda farklılık göstermektedir.

Depresyon rahatsızlığı tanısı konması genellikle kolay ve nettir. Maninin tanısı ise, daha zordur. Bu yüzden otistik bir bireyde maniyi tanımlamak oldukça zor olabilir.

Bir bireyde otizm semptomları çıktıktan sonra, bireyin davranışlarında bir değişiklik yoksa, bu bireyde mani davranışların olduğunu söylemek pek olası bir durum değildir. Davranışlarda ve hareketlerde ani değişimler oluyorsa eğer, bu maninin sonucu olabilir. Belirtilerin ne zaman ortaya çıktığını belirleyin. Bu belirtiler, hızlı konuşma veya dürtüselliği içerebilir.

Otistik bir bireyde bipolar bozukluktan şüpheleniyorsanız ne yapmalısınız?


Sizin, bir yakınınızın veya sevdiğiniz birinin belirtilerinin bipolar bozukluğu sonucu olduğunu düşünüyorsanız eğer bir uzman psikiyatrist ile görüşmeyi ihmal etmeyin. Böylece, belirtilerinizin akut tıbbi bir sorun olup olmadığını belirleyebilirsiniz.

Olası böyle bir durum ortaya çıkarsa, sizi başka bir ruh sağlığı uzmanına sevk edebilirler. Pratisyen doktorlar bazı durumlarda psikiyatrist veya başka bir ruh sağlığı uzmanına danışabilir.

Durumunuzu belirlemek için uzman bir doktordan randevu almayı ihmal etmeyin. Bipolar bozukluğu veya başka bir durum söz konusu olsa da şu an yaşadığınız durumu, semptomları belirlemek, anlamak veya tanı koyabilmek için bir uzman psikiyatrist ile görüşmeniz önemlidir.


Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtiler, Sebepler ve Tedavi


Tanı koyma


İletişim kurma konusunda zorluk yaşayan otistik bireylere net bir tanı koymak zor olabilir.

Uzman bir psikiyatrist, tanı koymada gözlemde bulunup başka yöntemler kullanabilir.

Bipolar bozukluk tanısını koymadan önce, psikiyatrist, diğer koşulları ayırmak isteyebilir. Otizimin semptomları ile bipolar bozukluğun semptomları aynı olabilir. Bunlar depresyon, şizofreni, muhalif meydan okuma bozukluğu (ODD), dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olabilir.

Tedaviden ne beklemeliyiz?



Bireyin ruh halindeki büyük değişimleri dengede tutmak ve olası değişimleri önlemek bipolar bozukluğu tedavisinin amacıdır. Bu durum, manik veya depresif dönemleri durdurmaya yardımcı olabilir. Bipolar bozukluğu olan bir birey, durumuna uygun tedavi ile davranışlarını ve ruh halini kontrol edebilir.


Bipolar bozukluk için yaşam tarzına yapılacak farklılıklar, psikoterapi, antipsikotik ilaçlar ve duygudurum düzenleyici ilaçlar uygulanabilen tedaviler arasında yer almaktadır.


Bazı psikiyatristler, özellikle çocuklar için bazı durumlarda aileye de tedavi uygulamayı önerebilir. Bu eğitim ve terapi birleştirmesi, bireyin ruh halindeki ciddi ve ani değişimleri azaltmaya yardımcı olabilir.


Risperidon (Risperdal) ve Aripiprazol (Abilify) gibi ilaçlar antipsikotik ilaçlar arasında yer almaktadır.


Lityum (Lithobid-Lityum karbonat) ise en sık reçete edilen duygudurum düzenleyicisidir. Toksisite gibi bazı önemli yan etkilere neden olabilir.


Bu durum, yaygın olarak rastladığımız iletişim problemleri bulunan otizm spektrum bozukluğu olan bireyler için ciddi bir endişe kaynağıdır. İlaç yan etkileri ile ilgili doğru bilgi verilmezse, toksisite için çok geç olabilir. Bu sebeple, bireyin alacağı ilaç kendisi ile ilgilenen yakın çevresi ve doktoru tarafından yakından takip edilmelidir.


Bir diğer duygudurum düzenleyici olarak Valproik asiti sayabiliriz.


Uzman tarafından reçete edilen ilaçlar veya yapılan müdahalelere rağmen hala otistik çocukta bir etki yoksa eğer, bir veya daha fazla antipsikotik veya duygudurum dengeleyici ilaç tekrar reçete edilebilir. Bazı antipsikotik ilaçlar kilo alımı veya şeker hastalığı (diyabet) riskini arttırabilir. Psikiyatristler bu ilaçları kullanan çocukları yakından takip etmelidir.

Nereden destek bulabiliriz?


Bipolar bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun ebeveyniyseniz, lütfen yalnız olmadığınızı unutmayın. Sizin gibi birçok ebeveynin de endişeleri, soruları vardır. Bir destek topluluğu oluşturarak, bir araya gelerek, sevdiklerinizin durumu ile ilgili paylaşımlarda bulunarak, birlikte değişiklikleri yönetmeyi öğrenebilirsiniz.

Olası destek grupları ile ilgili olarak psikiyatristinize veya uzman doktorunuza bilgi almak için danışabilirsiniz.


Kaynaklar


bottom of page